Bankalar Kriptoya “Evet” Demeye Başladı: Kim, Neye Yeşil Işık Yaktı?

Önemli Noktalar

• Bankaların kriptoya yaklaşımı saklama, takas ve tokenizasyon gibi sistemin omurgasına dokunan alanlarda yoğunlaşıyor.
• Türkiye’de oyunun kuralları, regülasyon ve ödeme kullanımına dair sınırlar nedeniyle daha kontrollü; bu da bankaları adım adım ilerlemeye itiyor.
• “Hangi banka kriptoya girdi?” sorusundan: hangi hizmeti, hangi yapıda (iştirak/kurumsal yapı) ve hangi güvenlik-uyum standardıyla sunduğu önemli hale geldi.

Bir süre önce “bankalar kriptoya mesafeli” cümlesi neredeyse varsayılandı. Bugün ise tablo daha nüanslı: Birçok banka doğrudan kripto alım-satım desteği sağlanmasa da saklama (custody), tokenizasyon, blokzincir tabanlı ödeme gibi alanlarda kontrollü bir şekilde “yeşil ışık” yakıyor.

Globalde yeşil ışık yakan bankalar

• Kurumsal saklama hizmetleri: BNY Mellon, ABD’de seçili müşteriler için Bitcoin ve Ethereum saklama/transfer hizmetini canlıya aldığını duyurdu. Bu, kripto varlıkları bilançoya alıyoruzdan çok “müşterinin varlığını güvenli ve regüle bir çatı altında saklıyoruz” yaklaşımı.
• Banka içi blokzincir ödeme altyapısı: JPMorgan Chase, kurumsal kullanıma dönük Kinexys (eski Onyx) üzerinden JPM Coin benzeri “deposit token” yaklaşımıyla 7/24 takas/transfer senaryolarını hedefliyor. Buradaki vurgu “kripto ticareti” değil, uzlaşma ve ödeme verimliliği.
• Kurumlara yönelik saklama girişimleri: Standard Chartered, Northern Trust ile Zodia Custody’yi kurarak kurumsal kripto saklama tarafına erken girenlerden oldu. Daha yakın dönemde AB’de saklama hizmetleri için yapı kurduğuna dair haber akışı da bu yönelimi güçlendiriyor.
• Tokenizasyon (dijital tahvil, token’lı varlıklar): HSBC, HSBC Orion ile dijital tahvil/tokenizasyon projelerini öne çıkarıyor; bu yaklaşım kripto paralardan ziyade gerçek dünya varlıklarının blokzincire taşınması tarafında konumlanıyor.
• Piyasa altyapısı ve “token’lı fon payları” denemeleri: Goldman Sachs, GS DAP platformunu ekosisteme açma/spin-out planlarından bahsederken; BNY ile birlikte para piyasası fonu paylarının blokzincirde temsil edilmesi gibi kullanım alanlarında ilerliyor.
• Kurumsal dijital varlık altyapısı: Citigroup, dijital varlık sayfasında token’lı varlıkların ihraç/transfer/saklama gibi süreçlerini destekleyen altyapı yaklaşımını vurguluyor.

Türkiye: Bankalar kriptoya nasıl yaklaşıyor?

Türkiye’de resmin iki belirleyeni var. Birincisi, Sermaye Piyasası Kurulu tarafından kripto varlık hizmet sağlayıcılarına ilişkin çerçevenin duyurular ve tebliğlerle netleşmesi. İkincisi ise Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası düzenlemesiyle kripto varlıkların ödemelerde kullanılmasına getirilen sınırın devam etmesi.

Akbank örneği: İştirak modeliyle konumlanma

Akbank grubunda, çoğunluk hisseleri Ak Yatırım tarafından satın alınarak bünyeye katılan Stablex örneği öne çıkıyor. Bu model, kripto faaliyetlerinin ayrı bir yapıda yürütülmesini; operasyon, güvenlik ve uyum süreçlerinin daha kurumsal çerçevede ele alınmasını kolaylaştırıyor. Ayrıca Akbank kripto varlık saklama başvurusu da gündemin önemli maddelerinden bir diğeri.

Bankalar kripto ekosisteminin güvenlik, saklama, takas ve tokenizasyon gibi omurga parçalarını sahiplenmeye başladı. Sürecin ABD’de onaylanması beklenen CLARITY gibi daha net bir yasal zemine yaklaşması ile bankaların da kripto varlık ekosisteminde genişleyen bir faaliyet planı sergilediği gözlemlenebilir.