Tether Avrupa'ya Veda Etti: 184 Milyar Dolarlık Dev Neden Avrupa’yı Terk Etti?

Önemli Noktalar

Avrupa'nın kripto yasası MiCA'nın geçiş dönemi 1 Temmuz'da sona erdi ve dünyanın en büyük stablecoin'i USDT, Avrupa'nın lisanslı borsalarından tamamen silindi
Tether, gerekli e-para lisansına hiç başvurmadı
MiCA, rezervlerin yüzde 60'a kadarının Avrupa bankalarında mevduat olarak tutulmasını istiyor, Tether ise parasını ABD tahvillerinde tutuyor
Kapanan ve kapıdan içeri giren isim Circle oldu: Lisansını alan USDC, Avrupa'nın düzenlemeli raflarındaki varsayılan dolar stablecoin'i haline geldi

Şirketler normalde koca bir pazarı kaybetmemek için ellerinden geleni yapar. Lobiler kurulur, uzatmalar istenir, son dakika anlaşmaları imzalanır. Tether ise tam tersini yaptı. Dünyanın en büyük stablecoin'ini çıkaran şirket, yaklaşık 450 milyon insanın yaşadığı Avrupa Birliği pazarına tek bir lisans başvurusu bile yapmadan veda etti. 1 Temmuz'da Avrupa'nın kripto yasası MiCA'nın geçiş dönemi bittiğinde, 184 milyar dolarlık USDT'nin kıtanın lisanslı borsalarında satılabileceği tek bir yasal yol kalmamıştı. Peki bir dev, koca bir kıtayı neden kendi isteğiyle gözden çıkarır?

Önce Ne Olduğuna Bakalım

Aslında bu bir gecede yaşanmadı. MiCA'nın stablecoin kuralları kademeli olarak devreye girdi ve büyük borsalar USDT'yi Avrupalı kullanıcılar için 2024 sonu ile 2025 başı arasında birer birer listeden çıkardı. 1 Temmuz, uzun bir vedanın son perdesiydi. Avrupa menkul kıymetler otoritesi ESMA'nın "uzatma yok" dediği bu tarihten sonra lisanslı hiçbir platform onaylanmamış bir stablecoin'i müşterilerine sunamıyor.

Burada gözden kaçan önemli bir şey de yasağın token'in kendisine değil, onu sunan platforma uygulanıyor olması. Yani bir Avrupalının kendi cüzdanında USDT tutması, transfer etmesi ya da merkeziyetsiz borsalarda takas etmesi yasak değil. Yasak olan, lisanslı bir borsanın bu token'i raflarına koyması. Kısacası USDT Avrupa'da yok olmadı, düzenlemeli vitrinlerden depoya kaldırıldı.

Tether Neden "Hayır" Dedi?

Kulağa ters gelse de Tether'in bir mantığı var. MiCA, bir dolar stablecoin'i çıkarmak isteyen şirketten rezervlerinin yüzde 60'a kadarını Avrupa bankalarında mevduat olarak tutmasını istiyor. Tether'in modeli ise bunun tam tersi: Şirket, rezervlerinin yaklaşık yüzde 80'ini kısa vadeli ABD Hazine tahvillerinde tutuyor ve banka mevduatının payı yüzde 5 civarında.

Tether CEO'su Paolo Ardoino'nun itirazını basit bir örnekle anlatmamız da mümkün: 10 milyar euroluk bir rezervin 6 milyarını bankaya yatırdığınızda, banka o paranın büyük kısmını kredi olarak dağıtır ve kasada yalnızca küçük bir bölümü kalır. Bir bankacılık krizinde de stablecoin de bankayla birlikte sarsılır. Bu senaryo teorik de değil aslında. 2023'te Silicon Valley Bank çöktüğünde, rezervinin bir kısmı orada duran USDC'nin geçici olarak sabitlenmesini kaybetmesi tam olarak bundan kaynaklanmıştı. Ardoino bu yüzden MiCA lisansını stablecoin'ler için "çok tehlikeli" diye nitelendiriyor ve başvurmama kararını 400 milyonu aşkın kullanıcıyı koruma gerekçesine bağlıyor. Avrupa'nın bakışı ise riski tek bir devletin tahviline yığmak yerine denetlenen bankalara dağıtmaktan geçiyor. Ortada iki farklı güvenlik felsefesi çarpışıyor ve ikisi de kendi içinde tutarlı görünüyor.

Kapıdan İçeri Giren: Circle

Tether kapıyı çarparken, en büyük rakibi de tam ters yolu seçti. Circle, Fransa üzerinden e-para lisansını aldı ve bu lisans 27 üye ülkenin tamamında geçerli. USDC ve euro'ya bağlı kardeşi EURC, Avrupa'nın düzenlemeli raflarında kalan neredeyse tek büyük seçenek haline geldi. Küresel tabloda skor hâlâ ezici biçimde Tether lehine. USDT 184 milyar dolarla lider, USDC 73 milyar dolarda. Ama Avrupa'nın lisanslı vitrininde bu sıralama tersine döndü. Geçen hafta OpenUSD ittifakının kuşatması altında hırpalanan Circle için Avrupa, gerçekten de beklenmedik bir teselli cephesi oldu.

Peki Kim Kaybediyor?

Kısa vadede fatura Avrupalı kullanıcıya ve piyasa altyapısına kesiliyor. Dünyanın ana likidite parası sayılan USDT, kıtanın düzenlemeli piyasalarından çekilince likidite de ikiye bölünüyor: Avrupa'da işlem çiftleri USDC'ye dönerken dünyanın geri kalanı USDT ile çalışmaya devam ediyor. Uzmanlara göre bu geçiş döneminde makaslar açılabilir ve büyük işlemler pahalılaşabilir. USDT likiditesinin bir kısmı merkeziyetsiz borsalara kayıyor ama bu tam bir ikame değil çünkü kurumsal oyuncuların oraya taşınması beklenmiyor.

Büyük resimde ise MiCA biraz daha acımasız bir eleme yaptı. Yasa öncesinde Avrupa'da 1.200'ün üzerinde kayıtlı kripto firması vardı ancak son tarihe kadar verilen lisans sayısı ise yaklaşık 244'te kaldı. Yani sektörün kabaca yüzde 80'i çitin dışında kalmış oldu. Tether açısından bakılırsa AB zaten şirketin en büyük pazarı değildi ve şirket rotayı çoktan ABD'ye çevirdi. Oradaki yeni stablecoin yasasına uygun, ABD'ye özel bir token hazırlığında.

Uyum Artık Token'ın Bir Özelliği

Stablecoin ekosistemi artık tek bir küresel pazar olmaktan çok bölgelere ayrılan bir harita gibi. Avrupa'nın düzenlemeli raflarında USDC, ABD'de yeni yasayla şekillenen kendi düzeni, dünyanın geri kalanında ise USDT hakimiyeti. Bir token'in hangi ülkede alınıp satılabildiği, artık teknolojisinden çok aldığı lisansa bağlı. Çizgiyi ilk çeken Avrupa oldu ve son da olmayacak gibi gözüküyor. 184 milyar dolarlık liderin bir kıtaya sırtını dönebilmesi, ekosistemdeki çoğu kurumun kendi seçtiği cephede derinleşeceğini de gösteriyor.

*Makaleyi hazırlarken yararlandığımız kaynaklar

Stablex’i indirin, Bitcoin ve
kripto para alıp satmaya başlayın