Cimri miyiz Yoksa Gelecekten mi Korkuyoruz?

Günümüzde parayla olan ilişkimiz genellikle iki uç arasında gidip geliyor: Ya "Dünyaya bir daha mı geleceğiz?" diyerek hesapsızca harcıyoruz ya da "Kötü gün dostu ak akçedir" diyerek kuruşun hesabını yapıyoruz. Peki, kime gerçekten "cimri" diyoruz? Bir ürünün ederini sorgulamak bizi cimri mi yapar, yoksa bilinçli bir tüketici mi?

"Dikkat Boğa Çıkabilir" YouTube kanalının bu haftaki bölümünde sevgili Hakan Özerol, sizler için yorumladı.

Cimrilik mi, Değer Bilinci mi?

Hakan Özerol, sohbete çok temel bir ayrımla başlıyor: “Eder” ve “Değer” kavramı. Bir restoranda hesabın yüksek gelmesine itiraz etmek, paranın olmamasından değil, sunulan hizmetin o bedeli hak etmediğini düşünmekten kaynaklanabilir. Özerol’a göre, paranız olduğu halde bir şeye hak ettiğinden fazlasını vermemek cimrilik değil, "eder bilinci"dir.

Korku mu, Tasarruf mu?

Biriktirme alışkanlığımız bazen paradan aldığımız hazdan değil, gelecek kaygısından beslenir. Özellikle sosyal devlet imkanlarının kısıtlı olduğu veya ekonomik belirsizliğin yüksek olduğu coğrafyalarda, "köşeye para atmak" bir tercih değil, bir hayatta kalma refleksidir. Yani bugün cimrilik olarak görülen davranış, aslında yarının belirsizliğine karşı örülen bir kalkandır.

"Ucuza Ürün Alacak Kadar Zengin Değilim"

Kaliteli bir ürünü (ayakkabı, pantolon vb.) bir kez alıp yıllarca kullanmak, aslında en büyük tasarruftur. Ancak burada bir parantez açmak gerekiyor: Lüks ve Marka. Lüks, bir ihtiyaç veya çözüm değil, bir arzudur. Hakan Özerol’un ilginç bir tespiti var: "Lüksü insan kendi kazandığı parayla almalı." Başkasının parasıyla lüks yaşamak, finansal okuryazarlığın önündeki en büyük engellerden biridir.

Paranın Bekçisi mi, Sahibi mi Olmak?

Cimri insan genellikle paranın sahibi değil, bekçisidir. Parayı harcayamayan, sadece biriktiren ve korumak için stres yaşayan kişi, aslında paranın ona hizmet etmesi gerekirken kendisi paraya hizmet eder hale gelir.

Özetle

Para sadece rakamlardan ibaret değildir; zamanımızdan, sevgimizden ve enerjimizden verdiğimiz bir parçadır. Önemli olan, açken markete girmemek gibi, duygularımızın esiri olmadan "duygusuz bir yatırımcı" (veya tüketici) olabilmeyi başarmaktır. 

Sizce hangisi daha değerli? Bugün içilen o pahalı kahve mi, yoksa 20 yıl sonrasının güven hissi mi? Belki de cevap her zamanki gibi "altın orta"da gizlidir.